Cornelle en haar Crisiskaart

Serie: Crisiskaart voorbeelden

Na haar eerste crisis heeft Cornelle er niet echt over nagedacht dat het nog eens kon gebeuren. Maar na haar tweede crisis dacht ze: “Wat als het ziekenhuis en politie wel weten wat ik nodig heb?”

De politie heeft haar naar het ziekenhuis gebracht. Dat was na klachten van de buren over veel geluid. Dat geluid hield samen met haar manische episode, dat begrijpt ze nu. In het ziekenhuis hebben ze haar gekalmeerd. Ze kreeg een kalmerend middel, ze speelde mee en ze mocht naar huis.

Haar zwager en schoonzus namen haar mee naar de kerk. Daar hebben ze geprobeerd om de manie uit haar te praten. Haar ouders arriveerde ook. En toen heeft ze er echt van alles uitgeschreeuwd. De politie greep in. Ze is door de ambulance opgehaald en naar de crisisdienst in Leiden gebracht. Die begrepen dat ze manisch was en hebben haar laten behandelen in Leidschendam.

Nu weet ze dat als het ziekenhuis haar antipsychoticum had gegeven, het heel anders verlopen. Dat maakt dat ze nu een Crisiskaart heeft.

Tekst Niki Schipper

Woon je in Zoetermeer én heb je belangstelling in een Crisiskaart, neem dan een kijkje op: https://werkenaanherstelinzoetermeer.nl/crisiskaart/

Bao en de crisiskaart

Serie: Crisiskaart voorbeelden

In mijn werk als psycholoog heb ik dagelijks te maken met mensen die vanwege hun klachten bang zijn de controle over zichzelf te verliezen en daardoor in crisis te raken. Binnen de GGZ beschikken wij daarom over verschillende middelen. Een voorbeeld hiervan is het samen opstellen van een crisissignaleringsplan, waarbij ook het netwerk actief wordt betrokken. Binnen Rivierduinen loopt daarnaast een initiatief waarbij via het sociale domein samen met een ervaringswerker een Crisiskaart kan worden opgesteld.

Recent heb ik een cliënt geadviseerd om zo’n Crisiskaart met een ervaringswerker op te stellen. In de gesprekken daarna gaf patiënt aan dit als een waardevolle toevoeging te ervaren. De kaart is inmiddels ook gedeeld met meerdere mensen uit zijn omgeving. Als behandelaar zie ik dit eveneens als een mooie aanvulling op de manier waarop wij binnen Zoetermeer zorg proberen vorm te geven.

Mijn ervaring is dat behandeling en therapie voor veel mensen helpend zijn. Tegelijkertijd kunnen er soms onbedoeld verwachtingen ontstaan dat herstel uitsluitend binnen de GGZ plaatsvindt. Binnen ons nieuwe Dichtbij Team, in het kader van Rivierduinen Verleggen, kijken wij daarom breder naar ondersteuning. Er is meer aandacht voor het netwerk van iemand en voor mogelijkheden buiten de directe behandelsetting. Het initiatief van de Crisiskaart sluit naar mijn idee goed aan bij deze ontwikkeling. Ook omdat het georganiseerd wordt vanuit het sociale domein en samen met ervaringswerkers.

Daarnaast heb ik geleerd dat er niet één vorm van ondersteuning bestaat die voor iedereen passend is. Soms vraagt goede zorg om aanvullende of meer concrete manieren die aansluiten bij de behoefte van een persoon. In dit geval gaf patiënt zelf aan behoefte te hebben aan iets tastbaars om met de angst om in crisis te raken om te gaan. Het leek mij daarom passend om een ervaringswerker te betrekken. Iemand met ervaringskennis kan soms op een andere manier aansluiten bij wat iemand nodig heeft. Ook kan dit helpen om gevoelens, behoeften en signalen beter bespreekbaar te maken.

Tegelijkertijd merk ik dat wij binnen de GGZ vaak een grote verantwoordelijkheid voelen voor het welzijn van cliënten. Dat siert ons, maar kan er ook toe leiden dat wij het gevoel krijgen dat wij in crisismomenten alles moeten opvangen. Voor mij is een Crisiskaart daarom niet alleen een praktisch hulpmiddel. Ik zie het ook als een manier om herstelgerichte zorg verder vorm te geven. Een Crisiskaart vervangt het crisissignaleringsplan niet, maar vormt hierop een waardevolle aanvulling. Samenwerking, eigen regie en het betrekken van het netwerk staan daarin centraal.

Tekst Bao

Woon je in Zoetermeer én heb je belangstelling in een Crisiskaart, neem dan een kijkje op: https://werkenaanherstelinzoetermeer.nl/crisiskaart/

Crisiskaart

Bert met zijn crisiskaart

Serie: Crisiskaart voorbeelden

De Crisiskaart is in die zin voor mij van betekenis geweest dat ik door de inzet van de Crisiskaart met meer zelfverzekerdheid weer meer onder de mensen durf te komen. Ik was na mijn opname er erg onzeker over dat ik nogmaals in een heftige psychose terecht kan komen. Ik wil dat niet meer en tegelijkertijd zoek ik naar manieren om minder van hulpverlening afhankelijk te zijn. Zodat ik meer zelfstandig en met meer zelfverzekerdheid mijn leven weer op kan bouwen. De Crisiskaart is daar een belangrijk onderdeel bij. Het feit dat ik de Crisiskaart altijd bij me heb geeft me het zelfvertrouwen dat ik nodig heb om beter met mijn psychosegevoeligheid om te kunnen gaan en me weer tegelijkertijd weer meer onder de mensen durf te bewegen.

Ook geeft de Crisiskaart me de rust dat ik een dreigende Crisis kan regisseren omdat op de Crisiskaart voor omstanders of andere belanghebbenden aangegeven staat hoe te handelen als ik dat niet meer weet. Dat geeft me de rust om verder aan mijn herstel te kunnen werken. De Crisiskaart heeft op mij hetzelfde effect als rustgevende medicijnen!

Tekst Bert en Niki Schipper

Woon je in Zoetermeer én heb je belangstelling in een Crisiskaart, neem dan een kijkje op: https://werkenaanherstelinzoetermeer.nl/crisiskaart/

José met haar crisiskaart

Serie: Crisiskaart voorbeelden

José vindt het moeilijk om hulp te vragen. De crisiskaart geeft José rust. Ze heeft hem altijd bij zich. Als het niet goed met haar gaat dan weten mensen wat ze kunnen doen.

Zo liep José op een nacht in het Stadshart in de regen. Ze was in paniek van huis gevlucht. ‘Ik wil dit niet meer, ik wil weg!’ Ze was uit de situatie gevlucht, met haar koffer.

Het was donker en het regende. Haar gedachten waren: ‘Wat moet ik? Waar moet ik heen? Verder vluchten van huis? Zou ze naar een hotel?’ Rondom haar rommelende jongetjes met fatbikes. ‘Ik overzie het niet meer. Hier wil ik niet zijn!’

Zelf belde ze de crisisdienst. Ze zou worden teruggebeld, maar dat zou nog even kunnen duren. ‘Wat nu dan?’ Ze bedacht, ik kan wel wachten op het politiebureau. Daar aangekomen vroeg de baliemedewerker naar haar paspoort en crisiskaart. Op haar kaart staat dat haar man gebeld kan worden. De medewerker vroeg of ze haar man zou bellen. Dat vond José geen plan, want dan moest ze kunnen uitleggen dat ze gevlucht was. Dat kon ze nu niet. Het was er droog, het was er rustig en ze kreeg een kop koffie aangeboden.

Na een uur belde de crisisdienst. Die vroegen aan José of en wat ze er mee opschoot. En haalde haar over om toch terug naar huis te gaan. En zouden haar man bellen.

Haar man wilde haar wel komen halen. Dat vond ze toch een beetje te gek. Ze vond dat ze dit gewoon zelf moest kunnen oplossen. Ze heeft ½ uur op de bus gewacht en is naar huis gegaan met haar koffer vol shampoo. Ja, want in een moment van paniek, vlucht Jose en pakt ze een koffer met shampoo in. Geen idee waarom.

Tekst Niki Schipper

Woon je in Zoetermeer én heb je belangstelling in een Crisiskaart, neem dan een kijkje op: https://werkenaanherstelinzoetermeer.nl/crisiskaart/

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: deuren openen

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

Niki: ‘Ik hou de lijnen in de gaten, zodat anderen hun werk kunnen doen’

‘Wat ik doe bij Werken aan Herstel Zoetermeer? Ik coördineer en faciliteer dat anderen mooie dingen kunnen doen. Ik kijk wat mensen kunnen en willen, en match dat met wat er te doen is. We geven cursussen, maar niet iedereen wil of mag elke cursus geven. Ik weet ook wie goed of minder goed met elkaar kunnen werken. Ik regel dat er materiaal is, dat we in buurthuizen terechtkunnen, en dat de website up-to-date blijft. Vooral met ons cursusaanbod voor inwoners van Zoetermeer,

Daarnaast ben ik kwartiermaker; ik zoek wie er in Zoetermeer denken dat ze met ons erbij méér kunnen dan ze zelf al kunnen. Ik probeer overal deuren te openen – zo bedachten we ook deze portretserie. Onze medewerkers worden geportretteerd terwijl ze een deur openhouden: zij verwelkomen iedereen uit Zoetermeer die belangstelling heeft.

We werken bijvoorbeeld samen met politie en GGD, voor crisiskaarten en -plannen in ‘Vroegsignalering Onbegrepen Gedrag’. Ik neem deel aan het Breed Armoede Overleg Zoetermeer. De kerngroep Mentale gezondheid en GGZ i.v.m. het Zoetermeerse Transformatieplan voor het IZA. Maar ook bij Binnenbaan, houd ik de lijnen in de gaten, daar verzorgen we routes met volwassenen en jongeren met een psychische kwetsbaarheid die overdag meer willen gaan doen.

Mijn andere rollen in het leven

Ik werk ook voor drie andere opdrachtgevers. En in mijn woonplaats ben ik onbetaald actief bij een theater. Dat vind ik geweldig: kaartverkoop doen, mensen welkom heten, zorgen dat alles vlekkeloos verloopt. Het theater heeft een echte buurtfunctie, dat maakt het leuk.

Verder ben ik bestuurslid van ‘Vrouwelijk Ondernemers  Leidsche Rijn, Vleuten en De Meern’ (VOL). Dat is inspirerend – ondernemende vrouwen zien en horen over hoe zij hun bedrijf runnen.

En mijn vrienden zijn heel belangrijk. Vijf van hen ken ik al lang, zij waren er ook toen het slecht met mij ging.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Ik heb in 25 jaar veel ervaringen en herstelverhalen gehoord. Tot vijf jaar geleden zei ik altijd: ik ben nóg geen ervaringsdeskundige, want je weet niet wat er nog gebeurt in je leven. Toen kwam er erg veel in korte tijd. Mijn beste vriendin overleed aan longkanker. Kort daarna vertrok mijn levenspartner na 23 jaar – iets waar ik totaal niet op was berekend – en een half jaar later stierf mijn vader. Ik was mijn veilige plek kwijt, het was corona en ik moest binnen een jaar een nieuw huis vinden – in Utrecht. En ik zat midden in therapie  om ingesleten gedragspatronen te veranderen.

Ik dacht, dit ga ik niet redden. Ik heb die vijf vrienden geappt: ‘Ik verzuip, wil je me af en toe bellen of uitnodigen voor thee?’ Ze hebben allemaal ja gezegd. Zij – m’n therapie en dat ik net op tijd een nieuwe woning vond – hebben me overeind gehouden. En ik heb bewust gekozen: werk blijven doen, maar geen grote spannende dingen. Dat gaf structuur, inkomen en trots.

Wat Werken aan Herstel in Zoetermeer bijzonder maakt

Ik werk sinds 2017, vanaf het plan, voor Werken aan Herstel in Zoetermeer. Door wat ik meemaakte ben ik dingen wel organischer gaan doen. Ik accepteer sneller als iets niet werkt voor iemand. En in mijn omgang met vrijwilligers ben ik misschien realistischer geworden. Ik ken mijn eigen grenzen beter en accepteer die van anderen.

Met een diverse groep mensen zetten we in Zoetermeer allerlei mooie dingen neer. Er zijn zo veel mensen die iets moois kunnen bieden. Vaak kunnen we iets bedenken en uitvoeren, zonder eindeloos in logo’s en lettertypes te blijven hangen. Zo hebben we bijvoorbeeld onze eigen vrolijke, kleurrijke website gemaakt, zonder stereotype beelden. We bedenken samen creatieve manieren om in gesprek te komen met inwoners. Iedereen in de ploeg heeft wel iets waardoor je samen op ideeën komt, en dat vind ik prachtig.

Wat ik over mezelf heb geleerd

Ik heb veel geleerd van de ervaringsverhalen die ik van andere mensen heb gehoord: je kunt uit die benarde situatie komen. Ook al is het ingewikkeld, soms zet je soms twee stappen vooruit en één achteruit, en je hebt soms andere mensen nodig.

Ik ben vasthoudend en dienstbaar, dat zie ik ook in dit werk. Ik onthoud wat mensen ooit zeiden te willen doen en kom erop terug als het moment daar is. Ik laat mensen niet los, ook niet in samenwerkingen met veel partijen.

Wat me energie geeft, is steeds nieuwe dingen bedenken en mensen zien groeien. Als iemand zegt: ‘Ik wil meer met vrijwilligers doen,’ dan ga ik kijken hoe ik dat kan faciliteren. Dat geldt ook voor de vraag die ik anderen altijd stel: waar ga jij van kwispelen? Blijven vragen, blijven verwonderen, daar word ik heel blij van.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: hoop en herkenning

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

Jacqueline: ‘Gaaf dat ik mag werken vanuit mijn ervaring en mensen verbind’

‘Werken aan Herstel Zoetermeer is een plek waar je niet wordt beoordeeld op je diploma’s, maar op wat je te geven hebt. Een plek waar ervaringen tellen. Waar ik vrouwen zie groeien, lachen, huilen, en elkaar vinden. En waar ik zelf ook blijf leren. Ik ben ervaringsdeskundige bij RIBW Fonteynenburg en begeleid diverse herstelgroepen. Voor Werken aan Herstel heb ik samen met Nancy vanaf nul de vrouwengroep opgezet. De vorm en inhoud van de training en de werkboekjes hebben we helemaal zelf bedacht.

Mijn advies: sluit aan bij dingen waarvan je in je kracht kunt komen, zoals een herstelgroep. Je bent het waard om jezelf dat te gunnen.

Mijn andere rollen in het leven

Ik woon in Scheveningen, in een flat waar mijn vriend een paar portieken verder woont. Living apart together, dat bevalt ons al tien jaar goed. Hij is mijn tegenpool: ik ben druk, hij is de rust zelve.

Ik kom uit Brabant en voelde me in Scheveningen in het begin echt “buitenlandse”. Maar inmiddels hoor ik erbij. Ik heb leuke buren en ben ondergedompeld in de visserij en duivensport.

Ook ben ik hondenmoeder van een lieve, stoute hond van negen jaar oud. Elke ochtend loop ik met haar op het strand, weer of geen weer.

En ik ben BRUSS, weet ik sinds de opleiding tot ervaringsdeskundige: zus van iemand met een lichte verstandelijke beperking. Mijn ouders zijn inmiddels overleden, en sinds het overlijden van mijn vader vorig jaar ben ik executeur. Dat neemt momenteel veel van mijn tijd in beslag.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Op mijn zestiende ging ik het huis uit, ik was nieuwsgierig naar de wereld. Op mijn 25e kreeg ik de diagnose ADHD maar m’n leven ging lange tijd goed, ik studeerde, woonde een tijdje op Curaçao. Maar toen ik terugkwam naar Nederland, veranderde alles. Ik woonde antikraak en werd daar slachtoffer van een man die mij drie jaar lang mishandelde. Toen ik bevrijd was kwam ik in de vrouwenopvang op een geheime locatie. Daarna volgde de ene klap na de andere: borstkanker, mijn moeder overleed, jarenlang medische en psychische behandelingen ondergaan.

Maar ergens kwam er ruimte voor iets nieuws. Dankzij Hameeda Lakho – een bekende in de wereld van ervaringsdeskundigheid – begon ik aan de opleiding bij Howie the Harp. Zij zag in mij wat ik zelf nog niet kon zien. Door haar kwam ik in contact met allerlei organisaties, congressen, de luisterlijn. Ze gaf me het podium, en leerde me hoe ik mijn verhaal kon gebruiken.

Wat Werken aan Herstel in Zoetermeer bijzonder maakt

Mijn ervaring gebruik ik op verschillende manieren. Nancy en ik hebben uit onze ervaring thema’s gekozen waarin deelnemers aan de vrouwengroep zich kunnen herkennen: vriendschap, zelfliefde, gezonde relaties, hormonen. Ik gebruik mijn verhaal niet om het over mij te laten gaan, maar om aan te sluiten. Soms deel ik iets kort, om te laten zien: je bent niet alleen. Deelnemers hebben misschien andere ervaringen dan ik, maar we delen een perspectief, vanuit collectieve ervaringskennis.

Wat deze plek zo bijzonder maakt, is dat ik hier niet werk op basis van mijn diploma’s, maar op basis van mijn leven. Dat mijn ervaring wordt gezien als waardevolle kennis die ik kan inzetten – van beleidsniveau tot één-op-één contact.

De vrouwengroep is ontstaan uit een behoefte vanuit de gemeente: vrouwen die een veilige plek nodig hebben om zich te ontwikkelen. Deze try-out laat nu al zien hoe krachtig zo’n groep kan zijn. De vrouwen worden sterker, assertiever, vinden herkenning bij elkaar. Het is verbindend, ongeacht afkomst of achtergrond. En wij? Wij kunnen soms achteroverleunen – het gebeurt gewoon. Soms zelfs als wij er niet zijn – laatst stuurden ze een foto dat ze alsnog bij elkaar waren gekomen toen het niet doorging. Dat is prachtig.

Wat ik over mezelf heb ontdekt

Door dit werk ben ik me meer bewust geworden van waar ik nu sta. Soms voelen mijn stappen voor anderen als een Grand Canyon. Dat was een eye-opener. In plaats van altijd maar hoop te bieden, heb ik geleerd ook stil te staan bij waar iemand nú is. Aansluiten bij de pijn, het verdriet, de wanhoop – zonder meteen te reageren. Soms is het genoeg om gewoon te luisteren. Om de klaagmuur te zijn. En dat is misschien wel de grootste les: ik ben niet alleen maar een hoopverlener, ik ben ook gewoon iemand die naast je zit in het donker.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: een spiegel

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

Nita: ‘Ik probeer altijd open en nieuwsgierig te zijn naar de mens achter de problematiek  – wie bén jij?’

‘Mijn naam is Nita en ik werk als ervaringsdeskundige bij Werken aan Herstel in Zoetermeer. De herstelcursussen die we geven zijn toegankelijk voor alle inwoners van Zoetermeer die aan hun mentale welzijn willen werken. Zonder dat ze een GGZ-verwijzing nodig hebben. Het mooie is dat alle cursussen gratis zijn, omdat iedereen het recht heeft op ondersteuning in zijn of haar herstelproces. Ik geef bijna alle cursussen, zoals ‘Herstellen doe je zelf’ en ‘Wellness Recovery Action Plan (WRAP)’.

Daarnaast ben ik betrokken bij verschillende projecten, zoals Bemoeizorg en Preventie in de Praktijk (PIP). Bemoeizorg richt zich op zorgmijders – mensen die hulp nodig hebben maar die niet snel zelf zoeken. Wij proberen hen te bereiken, samen met andere instanties. PIP is een project waarbij we de bewoner centraal stellen en samen een plan maken om hulpvragen aan te pakken. Hierbij ligt de nadruk op: ‘wat wil ik, wat kan ik en wat heb ik nodig’ , in plaats van dat er over iemand wordt beslist.

Daarnaast ben ik crisiskaartconsulent. Dit betekent dat ik samen met iemand een crisiskaart opstel waarin staat hoe hulpverleners, en bijvoorbeeld de politie, het beste met hem of haar kunnen omgaan in een crisissituatie. Dit voorkomt escalatie en helpt mensen om regie te behouden, zelfs in moeilijke momenten.

Meer dan alleen mijn werk

Mijn werk is belangrijk voor me, maar ik ben natuurlijk meer dan alleen een ervaringsdeskundige. Ik ben moeder, grootmoeder en echtgenote. Mijn drie dochters zijn volwassen en ik heb zes kleinkinderen. Daarnaast ben ik ontzettend creatief. Ik kan edelsmeden, sieraden maken, tekenen, schilderen, haken, breien en naaien. Mijn handen moeten altijd bezig zijn, ik verveel me nooit. Mijn man zegt weleens gekscherend: “Jij spaart hobby’s.” En daar zit wel wat in. Als ik me ergens in verdiep, dan wil ik er ook echt helemaal in duiken – en meteen alle spullen en gereedschap aanschaffen. Ik kan cursussen geven met wat ik allemaal heb, dat heb ik ook een tijd lang gedaan in onze flat.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Wat ik in mijn werk heel belangrijk vind, is verbinding. Zonder verbinding kan ik niet werken. Ik heb in mijn eigen behandeling meegemaakt hoe frustrerend het is als er geen klik is met een hulpverlener. Dan zit je tegenover elkaar, maar kom je nergens. Daarom probeer ik altijd open en nieuwsgierig te zijn naar de mens achter de problematiek. “Het zal me een worst wezen wat je hebt,” zeg ik vaak, “maar wie bén jij?”

Ik deel soms iets van mijn eigen ervaringen, maar altijd met een doel. Niet om mijn verhaal te vertellen, maar om de ander te laten weten dat die niet alleen is. Ik heb zelf misbruik en zware depressies meegemaakt. Ik weet hoe het is om vast te zitten in destructieve gedachten. Maar ik weet ook hoe het is om daaruit te komen. Daarom richt ik me in mijn cursussen niet alleen op wat er is gebeurd, maar vooral op: Wat ga je nu doen? Hoe ga je jezelf helpen?

Wat Werken aan Herstel in Zoetermeer bijzonder maakt

Het mooiste aan Werken aan Herstel vind ik dat het een plek is waar mensen zich welkom voelen. Ik zeg altijd: “Supergoed dat je hier bent.” Mensen onderschatten vaak hoe moeilijk het is om je huis uit te komen en ergens naartoe te gaan als je in een depressie zitten. Ik wil dat ze zich gezien voelen, dat ze weten dat ze ertoe doen. Soms betekent dat simpelweg dat bijvoorbeeld iemand aanwezig is, ook als die persoon niet actief meedoet, al een overwinning is.

Wat ik ook belangrijk vind, is humor. Waarom moet alles altijd zo zwaar zijn? Het leven ís al zwaar genoeg. Ik geloof in de kracht van zelfspot. Soms is het enige wat je kunt doen, even lachen om jezelf. Dat maakt het draaglijker.

Wat ik over mezelf heb ontdekt

Werken aan Herstel in Zoetermeer heeft mij ook veel geleerd. Elke groep, elk gesprek houdt mij een spiegel voor. Ik hoor verhalen en denk: Oh, zo heb ik er nog nooit tegenaan gekeken. Het werk houdt me met beide benen op de grond. We zitten allemaal in een proces, en ik leer net zoveel van hen als zij van mij. We zijn gelijkwaardig.

Misschien wel het belangrijkste dat ik heb geleerd, is dat je er gewoon moet zijn voor iemand. Vaak willen we oplossingen aandragen, iets doen, maar eigenlijk hoef je niet zoveel. Je hoeft er alleen maar te zijn. Want kun je iemand redden? Kun je iets ad hoc veranderen? Volgens mij niet. Het enige wat hij wil, is een luisterend oor. Laat iemand zelf bedenken wat hij wil.

Ik ben dankbaar dat ik dit werk mag doen. Dat ik een stukje mag meelopen in iemands proces. Dat mensen mij toelaten in hun kwetsbaarheid en dat ik hen op hun weg naar herstel mag ondersteunen. Dat is een voorrecht, en daar haal ik elke dag kracht uit.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: vertrouwen teruggeven

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

Edwald: ‘Ik heb geleerd dat wat voor mij normaal is, voor een ander een wereld van verschil kan maken’

‘Sinds maart 2025 werk ik als ervaringsdeskundige bij Werken aan Herstel Zoetermeer. Mijn hoofdtaak is het promoten van de crisiskaart: ik geef voorlichting en probeer zoveel mogelijk mensen te bereiken met deze belangrijke tool. Ook werk ik mee aan de Binnenbaan. Dat is een traject waarin we jongeren begeleiden die willen re-integreren op de arbeidsmarkt of terug willen naar school. Ik help bij de intake- en kennismakingsgesprekken, waarin we samen onderzoeken wat iemand nodig heeft om een stap vooruit te zetten. Verder val ik in bij creatieve herstelgroepen als dat nodig is, en ondersteun ik collega’s waar ik kan. Omdat ik nog vrij nieuw ben, kijk ik steeds waar ik van betekenis kan zijn.

Mijn andere rollen in het leven

Buiten mijn werk om heb ik meerdere rollen die belangrijk voor me zijn. Zo geef ik bokstraining en train ik zelf ook nog wekelijks. Ik help een sportleraar met zijn lessen en begeleid jongeren richting wedstrijden. Sport is voor mij een manier om balans te houden en mijn energie kwijt te kunnen.

Daarnaast ondersteun ik mijn vriendin in haar inburgeringsproces. Ik help haar met praktische zaken, werk en integratie. Ik run mijn eigen huishouden, volg een sportopleiding en studeer daarnaast aan een ondernemerschool. Er is altijd wel iets te doen, maar dat geeft me ook voldoening. Ik ben graag bezig en ik leer continu bij.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Rond 2010 maakte ik een ingrijpende periode door. Wat ik doormaakte wordt wel een ‘Kundalini-psychose’ genoemd. Ik was daarvoor al depressief en worstelde met zingeving. Het was een opstapeling van problemen: thuis ging het niet goed, ik had veel stress en ik zag het allemaal even niet meer zitten. Waarschijnlijk gaf mijn lichaam als tegenreactie een enorme hoeveelheid energie vrij, wat psychoseverschijnselen gaf: verwarring, slapeloosheid en hallucinaties. Uiteindelijk leidde het tot een crisis, maar ook tot het begin van mijn herstelproces.

De ervaring heeft me veranderd. Het liet me zien dat iedereen een crisis kan doormaken.

Hoe ik mijn ervaring inzet in mijn werk

Hoewel ik zelf geen crisiskaart heb, gebruik ik mijn eigen ervaringen en die van anderen om mensen te laten zien wat er mogelijk is. ‘Collectieve kennis’, zoals ze dat noemen. Ik vertel mijn verhaal op verschillende manieren, afhankelijk van het publiek. Soms kies ik voor mijn herstelverhaal – een positief, hoopvol verhaal over hoe ik ben opgekrabbeld. Soms vertel ik juist meer over de crisis, om duidelijk te maken wat er mis kan gaan en waarom ondersteuning zo belangrijk is. Hoe zou jij geholpen willen worden als het niet goed gaat? Wat heb je nodig om je veilig te voelen? De crisiskaart kan een waardevolle tool zijn. Niet per se op het moment dat de kaart wordt ingezet, maar het opschrijven van de fases en triggers voor een crisis; het delen daarover met anderen en die kaart op zak hebben. Daarmee leer je al heel veel over een crisis of een preventie.

Wat Werken aan Herstel Zoetermeer bijzonder maakt

Wat me meteen opviel bij Werken aan Herstel, is hoe breed het aanbod is. Er zijn zoveel verschillende cursussen en vormen van ondersteuning.

Ook het samenwerken met andere organisaties – zoals de politie of het meldpunt Bezorgd – is bijzonder. De lijnen zijn kort en de samenwerking is gericht op preventie: de positieve dingen de je kunt doen.

En ik vind het mooi dat we met crisiskaartconsulenten door die kaart mensen, die eerder niet op straat durfden, weer een gevoel van veiligheid en vertrouwen kunnen geven.

Wat ik over mezelf heb ontdekt

Wat ik vooral heb geleerd, is dat ik meer te bieden heb dan ik dacht. Dingen die ik vanzelfsprekend vind – zoals luisteren, meedenken, praktische hulp bieden – kunnen voor een ander een groot verschil maken. Ze blijken voor anderen waardevol genoeg om er een hele cursus aan te wijden. Dat zet me aan het denken. Ik besef nu beter dat ik impact kan hebben, zelfs met kleine gebaren. En dat ik soms ook meer geduld en acceptatie moet hebben, omdat iets voor de ander niet vanzelf gaat.

Daarnaast heb ik geleerd keuzes te maken. Ik kan niet alles tegelijk doen, hoe graag ik dat ook wil. Goed voor mezelf zorgen hoort er ook bij. Ik wil anderen helpen, maar ik moet ook mijn eigen energie bewaken. Het is fijn dat ik daarover kan vertellen en daarmee ook anderen kan helpen.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: verbinding mogelijk maken

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

Anja: ‘Ik ben ervaringsdeskundige, kunstenaar, moeder en zoveel meer’

‘Toen ik bij Parnassia Groep begon, werd mij gevraagd of ik als ervaringsdeskundige ook op gemeentelijk niveau iets wilde betekenen voor Werken aan Herstel. Dat leek me interessant. Het idee dat iedere inwoner van Zoetermeer zonder verwijzing geholpen kan worden, sprak me enorm aan. Dus besloot ik dit als onderdeel van mijn werk op te pakken.

Ik begon met thema-avonden over onderwerpen waar vaak een taboe op rust. Eenzaamheid bijvoorbeeld. Ik merkte hoe belangrijk het voor mensen is om hun verhaal te kunnen delen en te beseffen dat ze niet alleen zijn. Andere thema’s gingen over medicatie of over werken met een psychische aandoening. Moet je daar open over zijn of niet? Hoe blijf je aan het werk?

Daarnaast begeleid ik de groep ‘Herstellen doe je zelf’ en bezoek ik als illustrator de Crea-groep. Het bijzondere aan deze groepen is dat mensen elkaar steunen in hun zoektocht naar oplossingen. Soms ontstaan er blijvende banden, zoals een app-groep waar deelnemers na lange tijd nog steeds contact met elkaar hebben. Er werd zelfs een barbecue georganiseerd. Het is mooi om te zien dat ik, samen met andere ervaringswerkers, zulke verbindingen mogelijk kan maken.

Mijn andere rollen in het leven

Naast mijn werk bij Werken aan Herstel ben ik ook beeldend kunstenaar. Mijn illustraties richten zich vaak op de zorg en de kwetsbaarheid van mensen. Ik vind het bijzonder om te tekenen wat mensen beweegt en hoe ze hun emoties beleven. Voor Werken aan Herstel heb ik bijvoorbeeld een illustratie gemaakt voor een verwijskaart. Daarnaast maak ik autonoom werk en exposeer ik af en toe.

Mijn kunstenaarschap verweef ik met mijn werk in de GGZ. De verhalen die ik hoor en de processen die ik zie, inspireren me. Andersom breng ik ook creativiteit in mijn werk als ervaringsdeskundige. Bij Parnassia Groep gebruik ik beeldende kunst als middel voor herstel en ontspanning. Mensen kunnen hun zorgen even opzijzetten en zich uiten op een andere manier dan met woorden.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Ik heb een moeder die psychosegevoelig is. En toen ik een jaar of 34, 35 was kreeg ik zelf mijn eerste psychose. Later volgde een zwaardere episode waarvoor ik werd opgenomen. Ik wilde begrijpen wat er gebeurde en dook in de wereld van psychiatrie en psychosegevoeligheid. Ik las boeken, zocht informatie en schreef uiteindelijk mijn eigen boek: Psychose in kleur. Daarin probeer ik stigma’s en vooroordelen over psychische aandoeningen te doorbreken.

Mijn zoon, die ook veel heeft meegemaakt door mijn psychoses, gaf aan dat ik door het schrijven van dat boek opener was geworden. Dat was een keerpunt voor mij. Ik besloot dat ik mijn ervaringen wilde inzetten om anderen te helpen. Niet als slachtoffer, maar als iemand die anderen begrijpt en vooruit kan helpen. Daarom solliciteerde ik bij Parnassia Groep, zonder diploma als ervaringsdeskundige, maar met mijn boek onder mijn arm. Mijn manager gaf me de kans, en daar ben ik nog steeds dankbaar voor.

Wat Werken aan Herstel bijzonder maakt

In mijn werk zet ik mijn ervaring bewust in. Als iemand moeite heeft met het verwerken van een opname, kan ik daar iets over delen. Niet om het gesprek over mezelf te laten gaan, maar om de ander te laten weten: ik weet hoe het voelt, en ik begrijp je. Soms hebben mensen dan aan een half woord genoeg.

Ik merk dat mijn achtergrond me extra voelsprieten heeft gegeven. Ik voel het als iemand zich terugtrekt of als spanning oploopt. In mijn vorige werk in de verstandelijk-gehandicaptenzorg zag ik dat er weinig aandacht en begrip was voor psychische problematiek. Ik wist dat dit precies het tegenovergestelde was van wat ze nodig hadden: nabijheid en begrip. Die benadering neem ik nu mee in mijn werk.

Wat Werken aan Herstel zo bijzonder maakt, is de diversiteit en de openheid. De collega’s hier hebben allemaal hun eigen verhaal, hun eigen pad naar herstel. We werken samen met behandelaren, psychologen en psychiaters, maar we leren vooral veel van elkaar. Dat geeft een enorme verbondenheid.

Ook deelnemers aan de groepen halen hier veel uit. Soms ontdekken ze talenten die ze dachten kwijt te zijn. Bijvoorbeeld een vrouw die vroeger activiteitenbegeleider was. Ze vroeg me of ze een koffieuurtje kon starten voor cliënten, gecombineerd met creativiteit. Dat koffieuurtje is een succes geworden. Zij bloeide op, omdat ze iets terugkrijgt van wat ze ooit had. Dat is de kracht van herstel.

Wat ik over mezelf heb ontdekt

Door Werken aan Herstel heb ik geleerd dat herstel niet in een rechte lijn omhooggaat. Het gaat met pieken en dalen. Dat geldt niet alleen voor cliënten, maar ook voor mij. Ik heb geleerd dat ik niet altijd de sterke begeleider hoef te zijn. Het is oké om te laten zien als ik zelf een mindere dag heb. Dat maakt me geloofwaardiger en menselijker. Wat ik ook heb geleerd, is dat ik mezelf niet hoef te verstoppen. Ik was altijd bezig met pleasen, met ideaal proberen te zijn. Maar dat is onhaalbaar.

Ik ben ervaringsdeskundige, kunstenaar, moeder en zoveel meer. Alles bij elkaar maakt mij dat wie ik ben. En dat is precies wat ik anderen ook gun: dat ze zichzelf mogen zijn, met alles wat daarbij hoort.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering

Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: van worstelen naar inspireren

Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.

José: ‘Ik zie mezelf niet meer als ziek, maar als kwetsbaar, en met die kwetsbaarheid kan ik leren omgaan’

‘Ik werk al vijf jaar als vrijwilliger bij Werken aan Herstel Zoetermeer. Ik begeleid herstelgroepen, zoals ‘Herstellen doe je zelf’ en andere herstelwerkgroepen. In het begin deed ik dat samen met een medewerker die opgeleid is tot ervaringswerker maar tegenwoordig draai ik die groepen ook wel samen met een andere vrijwilliger. In het begin vond ik dat spannend, maar het loopt goed. Het is fijn om iemand naast je te hebben waarmee je kunt sparren, ook buiten de groep om.

Binnenkort ga ik ook beginnen met het geven van voorlichting over de crisiskaart. Ik ben zelf crisiskaarthouder en vertel daar graag over, ook in mijn persoonlijke omgeving. Ik merk dat ik daar best fanatiek in ben. Als ik met een stapel folders op een marktje sta, wil ik echt iets bereiken. Ik probeer te leren om dat los te laten: dat het al waardevol is dat ik er gewoon ben.

Mijn andere rollen in het leven

Ik ben getrouwd met Mark en moeder van twee dochters die inmiddels het huis uit zijn. Ze doen het hartstikke goed en ik ben heel trots op ze. Naast mijn werk hier ben ik actief in de cliëntenraad van mijn thuisbegeleidingsorganisatie. Verder hou ik van wandelen, fietsen en buiten zijn. Ik heb een hond en twee katten, en ik had jarenlang een paard, dat nu bij mijn dochters is ondergebracht. Ik ben graag creatief bezig, en nadat er een paar jaar wat minder wat minder ruimte voor was is vriendschap erg belangrijk voor me. Ik heb een vriendinnengroep van tien vrouwen met wie ik veel lol heb. Met één van hen ga ik graag naar de sauna.

Wat ik heb meegemaakt bracht me hier

Van 2000 tot 2020 worstelde ik met het idee dat ik ‘beter’ moest worden. Ik was in 2000 IC-verpleegkundige, moeder van twee jonge kinderen, en tijdens de zwangerschap van mijn tweede raakte ik in een diepe depressie. Na de geboorte bleef dat gevoel. Op een gegeven moment liep ik weg van huis. Mijn kinderen waren alleen thuis toen mijn man thuiskwam. Die avond werd ik opgenomen op de gesloten afdeling.

Daar kreeg ik de diagnose borderline persoonlijkheidsstoornis. Eerst was ik boos: “Dat praten jullie me aan!” Maar uiteindelijk dacht ik: noem het hoe je wilt, als je me maar helpt. Jarenlang bleef ik zoeken naar genezing, tot ik via een ervaringsdeskundige bij een herstelwerkgroep terechtkwam. En dát veranderde alles. Ik dacht: dit is een totaal andere manier van naar jezelf kijken. Niet meer ziek, maar kwetsbaar. En dat voelt echt anders. Toen begon mijn herstel pas echt.

Wat Werken aan Herstel Zoetermeer bijzonder maakt

Wat ik doe in de herstelgroepen, is niet alleen mijn verhaal delen. Ik probeer vooral te inspireren. Mensen vragen vaak: ‘Wat heb jij gedaan, wat moet ik doen?’ Maar wat mij heeft geholpen, hoeft voor hen niet te werken. Ik probeer hen aan te moedigen om zélf te ontdekken wat hen helpt. En als mijn eigen verhaal ergens bij aansluit, gebruik ik het.

In het begin zat ik zelf nog volop in mijn herstel. Dan deed ik mee als deelnemer, en het hielp me ook. Maar nu gebruik ik mijn rol vooral om anderen aan te moedigen en hun proces te faciliteren. Mijn eigen herstel ondersteun ik via mijn eigen kanalen: ambulante begeleiding, goede gesprekken met mijn man, vrienden en vriendinnen. Zo hou ik ruimte in de groep voor de deelnemers. Dat is een mooie groei die ik bij mezelf zie.

Wat dit werk zo bijzonder maakt, is dat je echt iets kunt betekenen voor anderen, puur door te zijn wie je bent. Vanuit mijn verpleegkundige achtergrond zit het zorgen al in mijn bloed. Maar wat me in het herstelwerk zo aanspreekt, is de ervaringsdeskundigheid. Ik heb een fijne psycholoog, die me fantastisch helpt. Maar een ervaringsdeskundige doet iets wezenlijk anders, wat ik óók nodig heb voor mijn herstel. Een ervaringsdeskundige geeft mij ook hoop voor de toekomst. Ik hoop dit eveneens aan anderen te geven.

Wat we doen bij Werken aan Herstel Zoetermeer verandert je kijk op jezelf, je relaties en je mogelijkheden. Die insteek heeft mijn leven veranderd, en dat gun ik anderen ook.

Wat ik over mezelf heb ontdekt

Ik heb geleerd om anders naar mezelf te kijken. Waar ik eerst dacht: “Ik ben ziek, het lukt me toch nooit”, zie ik nu mijn kwetsbaarheid als iets waarmee ik kan leren omgaan. Ik neem verantwoordelijkheid voor mijn keuzes, ook als ze soms onhandig zijn. Het heeft mijn relaties veranderd, met mijn dochters, met mijn man, met mezelf.

Ik hoop dat mijn herstel zich blijft voortzetten – met ups en downs, maar in vertrouwen. En dat ik dat vertrouwen ook kan doorgeven aan anderen.’

Tekst en foto van Kim van de Wetering