Mijn werk bij Werken aan Herstel in Zoetermeer: verbinding mogelijk maken
Serie: Ik ben iemand en ik kan iets.
Anja: ‘Ik ben ervaringsdeskundige, kunstenaar, moeder en zoveel meer’
‘Toen ik bij Parnassia Groep begon, werd mij gevraagd of ik als ervaringsdeskundige ook op gemeentelijk niveau iets wilde betekenen voor Werken aan Herstel. Dat leek me interessant. Het idee dat iedere inwoner van Zoetermeer zonder verwijzing geholpen kan worden, sprak me enorm aan. Dus besloot ik dit als onderdeel van mijn werk op te pakken.
Ik begon met thema-avonden over onderwerpen waar vaak een taboe op rust. Eenzaamheid bijvoorbeeld. Ik merkte hoe belangrijk het voor mensen is om hun verhaal te kunnen delen en te beseffen dat ze niet alleen zijn. Andere thema’s gingen over medicatie of over werken met een psychische aandoening. Moet je daar open over zijn of niet? Hoe blijf je aan het werk?
Daarnaast begeleid ik de groep ‘Herstellen doe je zelf’ en bezoek ik als illustrator de Crea-groep. Het bijzondere aan deze groepen is dat mensen elkaar steunen in hun zoektocht naar oplossingen. Soms ontstaan er blijvende banden, zoals een app-groep waar deelnemers na lange tijd nog steeds contact met elkaar hebben. Er werd zelfs een barbecue georganiseerd. Het is mooi om te zien dat ik, samen met andere ervaringswerkers, zulke verbindingen mogelijk kan maken.
Mijn andere rollen in het leven
Naast mijn werk bij Werken aan Herstel ben ik ook beeldend kunstenaar. Mijn illustraties richten zich vaak op de zorg en de kwetsbaarheid van mensen. Ik vind het bijzonder om te tekenen wat mensen beweegt en hoe ze hun emoties beleven. Voor Werken aan Herstel heb ik bijvoorbeeld een illustratie gemaakt voor een verwijskaart. Daarnaast maak ik autonoom werk en exposeer ik af en toe.
Mijn kunstenaarschap verweef ik met mijn werk in de GGZ. De verhalen die ik hoor en de processen die ik zie, inspireren me. Andersom breng ik ook creativiteit in mijn werk als ervaringsdeskundige. Bij Parnassia Groep gebruik ik beeldende kunst als middel voor herstel en ontspanning. Mensen kunnen hun zorgen even opzijzetten en zich uiten op een andere manier dan met woorden.
Wat ik heb meegemaakt bracht me hier
Ik heb een moeder die psychosegevoelig is. En toen ik een jaar of 34, 35 was kreeg ik zelf mijn eerste psychose. Later volgde een zwaardere episode waarvoor ik werd opgenomen. Ik wilde begrijpen wat er gebeurde en dook in de wereld van psychiatrie en psychosegevoeligheid. Ik las boeken, zocht informatie en schreef uiteindelijk mijn eigen boek: Psychose in kleur. Daarin probeer ik stigma’s en vooroordelen over psychische aandoeningen te doorbreken.
Mijn zoon, die ook veel heeft meegemaakt door mijn psychoses, gaf aan dat ik door het schrijven van dat boek opener was geworden. Dat was een keerpunt voor mij. Ik besloot dat ik mijn ervaringen wilde inzetten om anderen te helpen. Niet als slachtoffer, maar als iemand die anderen begrijpt en vooruit kan helpen. Daarom solliciteerde ik bij Parnassia Groep, zonder diploma als ervaringsdeskundige, maar met mijn boek onder mijn arm. Mijn manager gaf me de kans, en daar ben ik nog steeds dankbaar voor.
Wat Werken aan Herstel bijzonder maakt
In mijn werk zet ik mijn ervaring bewust in. Als iemand moeite heeft met het verwerken van een opname, kan ik daar iets over delen. Niet om het gesprek over mezelf te laten gaan, maar om de ander te laten weten: ik weet hoe het voelt, en ik begrijp je. Soms hebben mensen dan aan een half woord genoeg.
Ik merk dat mijn achtergrond me extra voelsprieten heeft gegeven. Ik voel het als iemand zich terugtrekt of als spanning oploopt. In mijn vorige werk in de verstandelijk-gehandicaptenzorg zag ik dat er weinig aandacht en begrip was voor psychische problematiek. Ik wist dat dit precies het tegenovergestelde was van wat ze nodig hadden: nabijheid en begrip. Die benadering neem ik nu mee in mijn werk.
Wat Werken aan Herstel zo bijzonder maakt, is de diversiteit en de openheid. De collega’s hier hebben allemaal hun eigen verhaal, hun eigen pad naar herstel. We werken samen met behandelaren, psychologen en psychiaters, maar we leren vooral veel van elkaar. Dat geeft een enorme verbondenheid.
Ook deelnemers aan de groepen halen hier veel uit. Soms ontdekken ze talenten die ze dachten kwijt te zijn. Bijvoorbeeld een vrouw die vroeger activiteitenbegeleider was. Ze vroeg me of ze een koffieuurtje kon starten voor cliënten, gecombineerd met creativiteit. Dat koffieuurtje is een succes geworden. Zij bloeide op, omdat ze iets terugkrijgt van wat ze ooit had. Dat is de kracht van herstel.
Wat ik over mezelf heb ontdekt
Door Werken aan Herstel heb ik geleerd dat herstel niet in een rechte lijn omhooggaat. Het gaat met pieken en dalen. Dat geldt niet alleen voor cliënten, maar ook voor mij. Ik heb geleerd dat ik niet altijd de sterke begeleider hoef te zijn. Het is oké om te laten zien als ik zelf een mindere dag heb. Dat maakt me geloofwaardiger en menselijker. Wat ik ook heb geleerd, is dat ik mezelf niet hoef te verstoppen. Ik was altijd bezig met pleasen, met ideaal proberen te zijn. Maar dat is onhaalbaar.
Ik ben ervaringsdeskundige, kunstenaar, moeder en zoveel meer. Alles bij elkaar maakt mij dat wie ik ben. En dat is precies wat ik anderen ook gun: dat ze zichzelf mogen zijn, met alles wat daarbij hoort.’
Tekst en foto van Kim van de Wetering
